دوره های آموزشی
escort istanbul istanbul escort sirinevler escort

آشنایی با نرم افزار QGIS

qgis

مقدمه

دلایلی همچون هزینه بالای خریداری نرم‌افزاری مبتنی بر GIS، عدم دسترسی به کدهای برنامه‌ها و همچنین عدم امکان تغییر آن، بسیاری از محققین و برنامه‌نویسان را به توسعه بسته‌های نرم‌افزاری متن باز[۱] در حوزه سیستم اطلاعات جغرافیائی[۲]، ترغیب نموده تا دنیای جدیدی را برای کاربران عرصه GIS، ارائه نمایند. بسته‌های نرم‌افزاری متن باز امکانات و مزایای گسترده‌ای را در اختیار کاربران قرار می‌دهند. این مزایا طیف مختلفی از کاهش هزینه‌های اقتصادی تا دسترسی به فناوری به ویژه در کشورهای در حال توسعه یافته را شامل می‌شود (چِن و همکاران[۳]، ۲۰۱۴). از دلایل رویکرد به بسته‌های نرم‌افزاری مذکور می‌توان به موارد مهمی همچون: امنیت، استانداردهای باز و استقلال از مرجع توسعه دهنده اشاره نمود. توسعه بسته‌های نرم‌افزار متن باز در تحلیل‌های مربوط به اطلاعات مکانی، دارای سابقه طولانی می‌باشد به طوریکه اولین نسل این چنین سیستم‌هایی در سال ۱۹۸۷، ارائه گردید (استینگر و هانتر[۴]، ۲۰۱۳). امروزه نرم‌افزارهای متن باز بیشماری وجود دارد که تمامی جنبه‌های کار با داده‌های مکانی را پوشش می‌دهند و استفاده از آنها بسیاری از نیازهای کاربران را در سراسر جهان، برآورده می‌نماید.

در حال حاضر یکی از معروف‌ترین و پرکاربردترین بسته‌های نرم‌افزاری متن باز در زمینه تحلیل‌های مکانی، نرم‌افزار QGIS یا Quantum GIS می‌باشد. یکی از ویژگی‌های بارز این برنامه، امکان دسترسی به توابع موجود در نرم‌افزارهایی GRASS و SAGAGIS می‌باشد که همین مساله موجب افزایش کارائی آن شده است. جداسازی داده‌ها به صورت لایه‌های مجزا، انجام عملیات ریاضی گوناگون بر روی لایه‌های برداری و رستری، دسترسی به انواع نقشه‌ها و داده‌های موجود در بانک‌های جهانی، از دیگر خصوصیات این نرم‌افزار می‌باشد. همچنین در این نرم‌افزار امکان شخصی‌سازی و بهبود قابلیت‌ها با استفاده از زبان قدرتمند پایتون نیز وجود دارد. توسعه QGIS در سال ۲۰۰۲ توسط یک گروه داوطلب از برنامه‌نویسان در حوزه GIS، شروع گردید که هدف اصلی آنها استفاده سریع و آسان از داده‌های مکانی برای سیستم‌های مبتنی بر لینوکس، بوده است (هوگِن توبلر[۵]، ۲۰۰۸).

از ویژگی‌های بارز این بسته نرم‌افزاری می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

رایگان: یکی از ویژگی‌های مهم این بسته نرم‌افزاری برای بسیاری از کشورهای در حال توسعه، رایگان بودن آن می‌باشد. با توجه به تحریم‌های موجود و عدم امکان خرید نرم‌افزارهای خارجی مانند ArcGIS و همچنین عدم پشتیبانی آن در کشور ایران، QGIS می‌تواند جایگزین بسیار مناسبی باشد.

کم حجم بودن: حجم نسخه QGIS.2.16.3 در حدود ۳۵۰ مگابایت (۱۰ برابر کمتر از نسخه ۳/۹ نرم افزار ArcGIS) می‌باشد.

پشتیبانی از زبان فارسی: از ویژگی‌های مهم بسته نرم‌افزاری QGIS، پشتیبانی از زبان فارسی است. بسته نرم‌افزاری ArcGIS در ایران به صورت کرک شده مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین علت دارای مشکلات متعددی می‌باشد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به عدم پشتیبانی از زبان فارسی اشاره نمود.

محیط کاربرپسند: محیط این برنامه نسبت به برنامه‌هایی مانند: ArcGIS، ILWIS و . . . کاربر پسندتر بوده و از معماری زیباتری برخوردار می‌باشد.

پشتیبانی از سیستم‌ عامل‌های مختلف: این برنامه بر روی سیستم عامل‌هایی همچون مکینتاش، یونیکس، لینوکس و ویندوز قابل اجرا می‌باشد اما ArcGIS تنها بر روی سیستم عامل ویندوز اجرا می‌شود.

پلاگین: ویژگی منحصر به فردی که در این بسته نرم‌افزاری تعبیه شده، وجود پلاگین‌های بسیار زیاد و متنوعی است که بر روی آن نصب شده و موجب افزایش کارائی آن می‌شود. پلاگین‌های موجود در محیط QGIS همانند الحاقیه در محیط ArcGIS می‌باشند. در حال حاضر بیش از ۶۰۰ پلاگین برای این برنامه توسعه داده شده که دسترسی به همه آنها به راحتی و بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای، میسر می‌باشد.

 

امکانات QGIS

  • قابلیت نمایش، ویرایش و تجزیه و تحلیل اطلاعات
  • پشتیبانی از داده‌های با فرمت‌های مختلف (اعم از برداری و رستری)
  • قابلیت انتخاب داده‌ها بر اساس اطلاعات مکانی و توصیفی
  • ارائه اطلاعات آماری از عوارض رستری و برداری موجود در نقشه
  • انجام پیش پردازش‌های زمینی مانند: برش و یا یکپارچه کردن لایه‌ها با یکدیگر، اتصال جداول دو لایه به یکدیگر و . . .
  • تغییر نحوه رنگ‌بندی عوارض موجود در نقشه
  • پشتیبانی از توابع موجود در نرم‌افزار GRASS و SAGAGIS
  • پشتیبانی از منابع اطلاعاتی آنلاین مانند Google earth، OpenStreetMap
  • قابلیت اسکریپت نویسی در محیط QGIS با زبان پایتون
  • قابلیت ساخت نقشه‌های تحت وب

برای تهیه این بسته نرم‌افزاری به وبسایت رسمی QGIS به نشانی www.qgis.org مراجعه نموده و متناسب با سیستم عامل موردنظر، نسخه بروز آن را دانلود کنید.

[۱]. Open Source

[۲]. Geographic Information System

[۳]. Chen et al., 2014

[۴]. Steiniger and Hunter, 2013

[۵]. Hugentobler, 2008

نویسنده : دکتر اصغر عزیزیان

 

Sarbarg300-100-Telegram

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*